Voor veel mensen is een drukke dag gewoon vermoeiend. Drukte hoort nu eenmaal bij het leven: werk, afspraken, gesprekken, geluiden om je heen, verwachtingen waar je aan wilt voldoen. Aan het einde van zo’n dag ploffen veel mensen op de bank en is het klaar. Voor mij werkt dat anders. Voor mij, als autist, stopt die drukte niet automatisch zodra de dag voorbij is. Mijn hoofd blijft vaak nog doorgaan. Alsof alle indrukken van de dag nog door elkaar heen bewegen en mijn hersenen pas later beginnen met verwerken wat er allemaal is gebeurd. Voor mij, als autist, voelt het vaak alsof mijn hersenen de hele dag op volle snelheid hebben gedraaid. Alsof alles tegelijk binnenkomt, zonder pauzeknop. Aan het einde van zo’n dag ben ik niet alleen moe — ik ben vaak helemaal vol.
Vaak merk ik pas later hoeveel spanning ik heb opgebouwd. Tijdens de dag zelf merk ik soms niet eens direct dat het teveel wordt. Ik ga door, omdat het moet. Ik wil mijn afspraken nakomen, mijn best doen en er zijn voor anderen. Maar dat kost energie. Soms voelt het alsof ik mezelf de hele dag een beetje 'aan' zet om alles vol te houden. Ik pas me aan, probeer mee te bewegen en houd mezelf overeind. Dat lukt vaak ook — maar die inspanning zie je niet altijd aan de buitenkant. Overdag zet ik mezelf aan: ik functioneer, ik doe wat nodig is, ik houd me staande. Maar zodra de drukte wegvalt, komt alles pas echt binnen. Dan voel ik hoe moe mijn hoofd is, hoe gespannen mijn lichaam aanvoelt en hoe hard ik eigenlijk de hele dag heb gewerkt om alles te verwerken.
Daarom heb ik na een drukke en prikkelrijke dag tijd voor mezelf nodig. Niet omdat ik mensen wil vermijden of omdat ik afstand neem. Juist omdat mijn hersenen tijd nodig hebben om alle indrukken te verwerken en mijn systeem weer tot rust te laten komen. Tijd alleen helpt mij om mijn hoofd weer overzicht te geven. Die momenten zijn voor mij essentieel om alles wat zich heeft opgestapeld langzaam los te laten. Door bewust tijd voor mezelf te nemen, voorkom ik dat punt. Ik geef mezelf de kans om weer op te laden voordat de spanning zich opstapelt tot iets groters. Want als ik te lang over mijn grens heen ga, kan de overprikkeling zich zo opstapelen dat het uitmondt in een meltdown. Voor veel mensen is dat moeilijk te begrijpen, omdat het vaak voelt alsof het 'ineens' gebeurt. Maar voor mij is een meltdown meestal het gevolg van te veel prikkels, te veel spanning en te weinig ruimte om tussendoor te herstellen.
Tijdens zo’n moment raakt mijn hoofd als het ware overbelast. Alles komt te hard binnen, mijn emoties lopen over en ik heb minder grip op mezelf. Dat kan zich uiten in huilen, boosheid, paniek, dichtklappen of het gevoel dat alles gewoon te veel is. Het is geen keuze en zeker geen aandacht vragen — het is mijn systeem dat aangeeft dat de grens bereikt is. Als ik die rust niet neem, merk ik dat ik sneller overprikkeld raak. Dan word ik sneller moe, geïrriteerd of emotioneel. Kleine dingen kunnen dan ineens te veel voelen: een vraag, een geluid, een onverwachte verandering. Niet omdat ik me aanstel, maar omdat mijn systeem simpelweg overbelast raakt. Door bewust tijd voor mezelf te nemen, voorkom ik dat punt. Ik geef mezelf de kans om weer op te laden voordat de spanning zich opstapelt tot iets groters. In stilte hoef ik even niets te filteren, niets te verklaren en niets van mezelf te verwachten. Dan kan mijn zenuwstelsel langzaam ontspannen. Mijn ademhaling zakt. Mijn gedachten worden rustiger. Ik voel mezelf weer terugkomen.
Die rustmomenten zijn voor mij geen luxe, maar een vorm van zelfzorg. Net zoals slapen nodig is om fysiek te herstellen, heb ik stilte nodig om mentaal te herstellen. Even alleen zijn helpt mij om overprikkeling te voorkomen, spanning los te laten en weer op te laden. Dat kan iets kleins zijn: in stilte op de bank zitten, wandelen zonder gesprek, muziek luisteren, gamen, lezen of gewoon even niemand om me heen hebben. Soms helpt het al als ik weet dat ik even nergens op hoef te reageren. Die rust geeft mij de ruimte om mezelf weer terug te vinden. Om spanning in mijn lichaam los te laten, mijn gedachten te ordenen en weer te voelen wat ik nodig heb. Het is het moment waarop mijn hoofd niet meer hoeft te vechten tegen alle prikkels, maar gewoon even mag zijn. Het gaat er niet om wat ik doe, maar dat mijn hoofd even de ruimte krijgt om bij te komen. Voor mij is tijd voor mezelf dus geen afwijzing van anderen. Het is juist hoe ik goed voor mezelf zorg, zodat ik later weer echt aanwezig kan zijn. Door mezelf die rust te gunnen, blijf ik beter in balans — en kan ik met meer rust, energie en aandacht weer verder.
Liefs Priscilla
Reactie plaatsen
Reacties